Wetenschap

Wetenschap gebeurt nooit in een vacuum. Ons onderzoek bouwt voort op eerdere resultaten en op methoden die hun diensten eerder bewezen hebben. Zo dragen we een steentje bij aan het grotere doel van fundamentele wetenschap: begrijpen en verklaren waarom taal is zoals het is. Taal in de reageerbuis is onstaan als een samenwerking tussen onderzoekers die werken op taalevolutie en taalvergelijking.

Welke methoden gebruiken we? Taal in de reageerbuis iseen zogenaamd  ‘iterated learning experiment’: het minitaaltje dat in het experiment ontstaat, ontwikkelt zich over meerdere generaties. Een cruciale toevoeging in onze versie is dat het niet slechts gaat om het leren koppelen van signalen aan betekenissen, maar om het ermee communiceren in een interactieve game. Dat zorgt ervoor dat de signalen die overleven niet alleen makkelijk zijn om te leren maar ook goed om mee te communiceren

Wat is onze onderzoeksvraag? Onze interesse is in de relatie tussen klank en betekenis, en in het bijzonder het verschil tussen woorden waarbij uit de klank niets af te leiden valt over de betekenis versus woorden waarin de klank iets van de betekenis verraadt (‘iconiciteit’). We willen weten onder welke omstandigheden iconiciteit ontstaat en in wat voor situaties het communicatieve voordelen biedt. Dat helpt ons om ideeën die er al zijn over zulke woorden in bestaande talen te toetsen.

Resultaten

We hebben een eerste analyse van de resultaten gepresenteerd op 10th International Conference on the Evolution of Language (Evolang-X) in Wenen, april 2014. Wat we vonden, in het kort, is dat iconische signalen uiteindelijk succesvoller zijn voor het communiceren van de betekenissen in ons experiment. Ze zijn dus waarschijnlijk ook makkelijker te leren. Er rijzen natuurlijk meteen allerlei nieuwe vragen, die we gaan proberen te beantwoorden in verdere experimenten; daar kun je over lezen in de samenvatting (Engels).

De evolutie van signalen in ons experiment. Op de X-as generaties, op de Y-as succesvolle antwoorden (%). Latere generaties hebben meer succes met de iconische signalen

De evolutie van signalen in het eerste experiment (Discovery Festival, 2013). Op de X-as generaties, op de Y-as succesvolle antwoorden (%). Latere generaties hebben meer succes met de iconische signalen

Een tweede set resultaten presenteren we in 2015 op de Cognitive Science conferentie in Pasadena, California (samenvatting hier). Hier vonden we dat mensen signalen die in één context iconisch zijn kunnen hergebruiken als bouwstenen in meer complexe signalen. De iconische signalen bieden dus niet alleen een communicatief voordeel voor het communiceren over bepaalde betekenissen; ze kunnen ook hergebruikt worden voor andere, meer abstracte betekenissen. Dat we dit experimenteel hebben vastgesteld betekent dat dit principe ook een mogelijke verklaring biedt voor het ontstaan van woorden voor abstracte betekenissen in talen zoals we die kennen. Ook dit artikel genereert natuurlijk weer nieuwe onderzoeksvragen, die we gaan beantwoorden in nieuwe experiment — deze keer waarschijnlijk in het lab zodat we meer controle hebben over alle aspecten van het experiment.

jk

Data uit het tweede experiment (Nacht van Kunst & Kennis, 2014): een succesvolle iconische strategie (rechts) kan hergebruikt worden om te communiceren over de orientatie van een andere set betekenissen (links). Iconische signalen vormen dus bouwstenen voor meer complexe ‘woorden’.

Artikelen waarin de resultaten gepubliceerd zijn:

Dingemanse, Mark, Tessa Verhoef, and Seán G. Roberts. 2014. “The Role of Iconicity in the Cultural Evolution of Communicative Signals.” In Workshop on Signals, Speech and Signs, edited by Bart de Boer and Tessa Verhoef, 11–15. Vienna. (PDF)

Verhoef, Tessa, Seán G. Roberts, and Mark Dingemanse. “Emergence of Systematic Iconicity: Transmission, Interaction and Analogy.” In Proceedings of the 37th Annual Meeting of the Cognitive Science Society, edited by Paul Maglio, David Noelle, and Rick Dale, 2015. (PDF)

Meer lezen

Hier zijn een paar studies die ons geïnspireerd hebben.

  • Verhoef, Tessa, Simon Kirby, and Bart de Boer. 2013. ‘Combinatorial Structure and Iconicity in Artificial Whistled Languages’. In Proceedings of CogSci 2013, 3669–3674. Berlin. (PDF).
  • Kirby, Simon, Hannah Cornish, and Kenny Smith. 2008. ‘Cumulative Cultural Evolution in the Laboratory: An Experimental Approach to the Origins of Structure in Human Language’. Proceedings of the National Academy of Sciences 105 (31): 10681–10686. doi:10.1073/pnas.0707835105.
  • Dingemanse, Mark. 2012. ‘Advances in the Cross-linguistic Study of Ideophones’. Language and Linguistics Compass 6 (10): 654–672. doi:10.1002/lnc3.361 (PDF).